Home / بیداری اسلامی / اهمیت تاریخ هجری قمری و نقش تعیین گنندگی آن در عبادات

اهمیت تاریخ هجری قمری و نقش تعیین گنندگی آن در عبادات

مقدمه

چقدر با ماه های قمری آشنایی دارید؟ آیا می دانستید که ماه های قمری نقش تعیین کنندگی عبادات ما را دارند؟ آیا می دانید بسیاری از عبادات و احکام اسلامی غیر از نمازهای پنجگانه که همه روزه تکرار می شوند، به روزها و ماه های خاصی تعلق دارند که انجام شان در غیر آن روزها درست نمی باشد؟ مثلا روزه که یکی از این عبادات است، فقط انجام آن در ماه مبارک رمضان که یکی از ماه های قمری است، صورت می گیرد، لذا روزه گرفتن به نیت روزه رمضان در هیچ ماه دیگری جواز ندارد. همچنین حج که یکی از ارکان مهم اسلام است، در دهه اول ماه ذی الحجه که یکی از ماه های قمری است، انجام گرفته و در ماه های دیگر سال نمی شود آن را ادا نمود. همچنین احکام و مسایل دیگری که ارتباط مستقیمی به ماه های قمری دارند، ارزش و جایگاه سال قمری را در نزد مسلمانان آشکار می کند.

آغاز سال قمری از کی و چگونه؟

تا پیش از عهد خلافت عمر بن الخطاب – رضی الله عنه – مسلمانان تقویم مشخصی نداشته و تاریخ خود را با حوادث بزرگی همچون تاریخ حمله ابرهه به مکه با نام عام الفیل مشخص می کردند. اما پس از گذشت سه الی چهار سال از خلافت ایشان، أبو موسی أشعری به ایشان نامه ای فرستادند به این مضمون که: “إنه یأتینا منک کتب لیس لها تاریخ” نوشته هایی از شما به دست ما می رسد که تاریخ ندارند (و این امر باعث سرگردانی ما می شود). این نوشته أبوموسی بود که خلیفه وقت مسلمانان را واداشت تا مبدأ تاریخ اسلامی را تعیین کند. لذا عمر بن الخطاب – رضی الله عنه – عده ای از صحابه را جهت تعیین تاریخ اسلامی جمع نموده و از آنها نظرخواهی کرد؛ بعضی پیشنهاد دادند که تاریخ رومیان را تعیین کنیم، بعضی دیگر گفتند ولادت پیامبر – صلی الله علیه وسلم – را مبدأ تاریخ اسلامی قرار دهیم، گروهی دیگر بعثت رسول الله – صلی الله علیه وسلم – را برگزیدند، و عده ای نیز هجرت پیامبر – صلی الله علیه وسلم – را پیشنهاد کردند که عمر – رضی الله عنه – با تایید این پیشنهاد فرمود: “الهجره فرقت بین الحق والباطل فأرخوا بها”  هجرت پیامبر – صلی الله علیه وسلم – حق را از باطل جدا نمود، پس تاریخ را از هجرت تعیین کنید! سپس صحابه – رضی الله عنهم – مشوره کردند که از کدام ماه، سال هجری را شروع کنند؛ بعضی ماه ربیع الاول را پیشنهاد کردند – ماهی که رسول الله – صلی الله علیه وسلم – در آن ماه هجرت خود را آغاز نمودند، بعضی ماه رمضان را به خاطر نزول قرآن در آن ماه ترجیح دادند که در نتیجه قول عمر، عثمان و علی – رضی الله عنهم – بر تعیین ماه محرم جهت آغاز سال هجری پذیزفته شد.

و اما اهمیت سال هجری برای ما مسلمانان

خیلی از عبادات، احکام و معاملات ما مسلمانان، از جمله سه رکن از ارکان مهم اسلام از جمله: حج، روزه رمضان، و زکات به تاریخ هجری تعلق دارد که دانستن ماه های قمری برای انجام آنها لازم و ضروری است. چنانچه حج، در ماه دوازدهم سال هجری، یعنی ماه ذی القعده انجام می گیرد. و روزه در ماه نهم، یعنی ماه رمضان، و زکات نیز با گذشت یک سال قمری بر اموال و دارایی شخص، بر آن واجب می گردد. اضافه بر این، عبادات و احکام متعددی هست که با دانستن تاریخ هجری قمری می شود آن ها را مشخص نمود. از جمله: گذراندن عده زن که با ماه های قمری تعیین و اندازه گیری می شود، شیر دادن طفل که دو سال قمری باید باشد، سن حیوانی که ذبح می گردد نیز باید به سال های قمری تعیین گردد، قضاء کفاره مثل کفاره روزه نیز که دو ماه پی در پی است، باید از ماه های قمری تعیین گردد تا در خلال این ایام روزهای ممنوعه ای نباشد، و برخی از عبادات نفلی و سنت نیز با ماه های قمری که تشکیل دهنده سال هجری اند، مشخص شده اند؛ مثل: روزه شش روز ماه شوال، روزه ایام بیض (روز سیزدهم، چهاردهم و پانزدهم) هر ماه از ماه های قمری، روزه روز عاشوراء، فرا رسیدن عید فطر که در روز اول شوال است، همچنین عید سعید قربان که دهم ذی الحجه می باشد و سایر عبادات احکام و معاملاتی که ادای شان به ماه های قمری مرتبط است. لذا دانستن تاریخ قمری جهت انجام عبادات و احکام اسلامی برای امت مسلمان لازم و ضروری است تا بدینوسیله بتواند عبادات خود را در موعد مقرر انجام دهد.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

نوشته: عبدالرحمن شفیق

نظر بدهید

آدرس ایمیل تان نمایش داده نخواهد شد.

Show Buttons
Hide Buttons