Home / عبادات و احکام / آنچه از حج باید آموخت!

آنچه از حج باید آموخت!

در نوشته پیش رو، سخنان مفتی محمد سرور _ مدیر محترم حوزه علمیه دارالعلوم هرات – را میخوانید که در خطبه های نماز جمعه این هفته ایراد نمودند.

ایشان با توجه به اینکه به  تازگی از سفر معنوی حج و از سرزمین وحی برگشته بودند، سخنان خود را به موضوع حج و پیامهای انسان ساز آن اختصاص داده و فرمودند: ایامی را که در آن به سر می بریم، ایام و زورهای آخر ذی الحجه است؛ ایامی که حاجیان با انجام مناسک حج کم کم راهی خانه و دیار خود می گردند. لذا جا دارد نکاتی پیرامون درس‎ها و پیام‎هایی که حج و ایام ذی الحجه برای ما دارد، بیان کنم.

  • اولین درسی را که حج و سرزمین وحی به ما می آموزد، تقوا و ترس از الله متعال است. الله ذوالجلال در بحث حج می فرماید: “وَتَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَیْرَ الزَّادِ التَّقْوَى”(البقره ۱۹۷) و برای سفر خود بار و توشه ای برگیرید و بهترین بار و توشه تقوا و پرهیزگاری است. و بالا ترین درجه تقوا و پرهیزگاری را انسان در معرفت و شناخت الله متعال و در توحید و یکتاپرستی خداوند بی همتا می یابد. و صدای (لَبَّیک) که در فضای معنوی آن سرزمین پیچیده است، درواقع اعترافی به این است که ما بندگان فقط تو را به فریاد می خوانیم ای الله و تنها تو هستی ذات بی نیاز و شایسته عبادت، و غیر ازتو تمام کسانی را که بعنوان مشکل گشا می شناختیم، همه ی آنها خود نیازمند تو اند و هیچ اختیاری از خود ندارند.
  • درس دیگری که انسان در خلال انجام اعمال حج – از جمله طواف، سعی بین صفا و مروه، رفتن به سرزمین عرفات، منی، مزدلفه، همراه با پوششی ساده و به دور از زینتهای دنیوی – می گیرد، این است که انسان فقط برای جمع کردن توشه و باری برای آخرت، و برای ساختن گذشته ای که با گناه آلوده ساخته و برای اراده ای قوی در جهت انتخاب مسیر درست در ادامه زندگی خود آمده است.
  • پیام دیگری که حج برای ما دارد، عبارت است از اتحاد، همبستگی و برادری مسلمانان. وقتی انسان چنین جمعیت عظیمی که از سرتاسر دنیا برای یک هدف خاص جمع شده اند را می بیند، به موضوع اخوت و برادری و عدم تفکیک انسان‎ها به خاطر رنگ و نژاد و جایگاه اجتماعی پی برده و به ضرورت اتحاد و انسجام و یکپارچگی مسلمانان جهت بقای اسلام و مسلمین و ایستادگی و مقابله در برابر دشمنان دین اذعان می کند. و وقتیکه انسان در آن سرزمین مبارک می بیند که مسلمانان باوجود اینکه زبان همدیگر را نمی فهمند و از نژادها و سرزمین های مختلفی هستند، باز هم به کمک و یاری همدیگر برخواسته و با چهره ای پر تبسم با همدیگر برخورد می کنند، به یاد حدیث مبارک رسول الله – صلی الله علیه وسلم – می افتد که فرمودند: “مَثَلُ المؤمنین فی تَوَادِّهم وتراحُمهم وتعاطُفهم مثلُ الجسد، إِذا اشتکى منه عضو تَدَاعَى له سائرُ الجسد بالسَّهَرِ والحُمِّى” (متفق علیه) مثال مؤمنان در دوستی، ترحم و نرمخویی مانند جسدی است که به وقت درد آمدن یک عضو، اعضای دیگر نیز در تب کردن و شب بیداری با آن همراه اند. و این دقیقا همان نکته ای است که دشمن بسیار از آن هراس داشته و هرگز نمی خواهد مسلمانان چنین حالتی را برخود بگیرند؛ به همین خاطر است که می بینیم با بهانه های مختلفی چون: نژاد، زبان، رنگ، مذاهب فقهی، مرزبندی های جیوگرافیک و … مسلمانان را دسته دسته کرده و اختلافات عظیمی را در امت اسلامی دامن می زنند. و برای از هم گسستگی بیشتر در بین مسلمانان، جرگه ها و شوراهای قومی تاسیس کرده و روحیه نژاد پرستی را در بین اقوام مختلف اسلامی رشد و ترقی می دهند؛ اینها همان کسانی اند که امروز در سوریه و حلب و عراق و بورما و سایر بلاد مسلمین بی باکانه برادران و خواهران و اطفال مسلمان ما را قتل عام می کنند و به بهانه های مختلف بمب های بشکه ای را بر سر آنها می ریزند؛ حال چگونه امکان دارد که برای ما دل بسوزانند؟! لذا مواظب باشیم در جرگه های قومی شرکت نکنیم، چرا که ما متعلق به قوم و قبیله خاصی نیستیم، بلکه ما متعلق به تمام امت اسلامی و برای اصلاح خود و راهنمایی بشر فرستاده شده ایم و بعنوان یک مسلمان هرگز خود را منحصر به یک قوم و قبیله نمی دانیم، چرا که خدای ما، ما را برادر و برابر خوانده و رسول الله – صلی الله علیه وسلم – نیز ما را بسوی همبستگی فراخوانده و جهتگیری های قومی را جهالت و نادانی معرفی نموده اند.
  • درس دیگری که حج به انسان می دهد این است که وقتی حاجی سفر خود را از عصر روز هفتم شروع می کند و به (مِنیَ) می رود، و پس از آن به صحرای عرفات رفته و با به تن داشتن دو تکه پارچه ساده و سفید که همانند کفن است، خود را در جمعیت انبوهی می بیند که هر یک به حال خود گرفتار و با الله خود مناجات می کند، دقیقا وضعیت و حالت میدان محشر برای انسان تداعی گشته و انسان به فکر زمانی می افتد که در میدان محشر منتظر این است که اعمال نامه خود را بگیرد و هنوز نمی داند که آیا اعمال نامه اش به دست راست داده می شود و یا به دست چپ، لذا انسان وقتی خود را در چنین حالتی می بیند در حالت تذلل و خشوع و خضوع الله را به فریاد خوانده و از گذشته خود توبه کرده و خود را برای زندگی ای نو و بی آلایش آماده می سازد.
  • پیام دیگری که حج به ما می دهد، عبارت است از مخالفت با مشرکین. انسان مؤمن زندگی و حیاتش باید کاملا با زندگی و حیات مشرکین، یهود و نصارا متفاوت باشد؛ چرا که وقتی ما در حج می گوییم (لبیک لاشریک لک لبیک) یعنی اینکه ما تو را ای الله به یگانگی می خوانیم و عبادت می کنیم، و از آن شریکانی که مشرکین به تو گرفته اند، بیزاریم و برائت می جوییم.
  • درس دیگری که از حج می گیریم صبر است. وقتیکه که ما در شلوغی ها و ازدحام حاجیان در طول انجام مناسک حج، جابجایی های مختلف و ایستادن و رفتن در زیر آفتاب سوزان، و نداشتن جای ثابت و مناسب برای استراحت و مشکلات دیگر روبرو می شویم، راهی دیگر به جز صبر و بردباری نداریم؛ چون این دستور الله متعال است که باید در همین حالات دشوار، عبادت مرا انجام دهید. و این حالاتی که حاجی در سفر حج می بیند، در واقع پیامی است از جانب الله متعال تا به ما بفهماند که در پیروی از دستورات الهی و انجام عبادات، انسان با مشکلات و سختی ها روبرو می شود و باید در برابر این سختیها از صبر و بردباری کار گرفته و هیچگاه اجازه ندهد بی حوصلگی و یا عدم تحمل سختی مانع انجام عبادت وی شود.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

تهیه و تنظیم: واحد خبری سایت امت آنلاین (جمعه/دوم میزان ۱۳۹۵)

نظر بدهید

آدرس ایمیل تان نمایش داده نخواهد شد.

Show Buttons
Hide Buttons